Dişleri agartmak sözlügi: 57 adalga

Gysga jogap

Bu dişleri agartmak sözlügi barlagda we bejergi meýilnamasynda duş gelip biljek adalgalary düşnükli dilde düşündirýär. Agartmak gelleri, diş gurluşy, reňk üýtgeme görnüşleri, diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak hem-de degişli estetiki bejergiler barada 57 adalga elipbiý tertibinde toparlanan we has jikme-jik maglumat üçin degişli sahypalara geçip bilersiňiz. Kesgitlemeler umumy maglumat üçindir.

A–C

Aşgynma: Gaty çotgalamak, aşgyndyryjy tozlar ýa-da endikler ýaly mehaniki täsirden diş ýüzüniň könelmegi. Çörek sodasynyň ýygy ulanylmagy hem aşgynma döredip biler; jikme-jiklikler sahypamyzda: çörek sodasy we işjeňleşdirilen kömür.
Howa bilen ýalpyldatmak: Diş ýüzündäki tegmilleri we diş gatlagyny basyş bilen sepilýän howa, suw we ýuka poroşok bilen arassalamak. Diş daşyny aýyrandan soň tegmilleri aýyrmak üçin ulanylyp bilner.
Öýde agartmak: Diş lukmanynyň berýän şahsy kapasy we geli bilen öýde geçirilýän agartmak. Adatça 1–3 hepde dowam edýär; jikme-jiklikler sahypamyzda: öýde dişleri agartmak.
Bonding (kompozit ýelmeşdirmek): Diş reňkli kompozit rezini dişe ýelmäp döwükleri, aralyklary ýa-da nädogry şekilleri düzetmek. Adatça bir sessiýada edilýär we az diş dokumasynyň ýitmegini talap edýär.
Botoks (botulin toksini): Myşsalary wagtlaýyn gowşadýan derman. Diş lukmanlygynda, diş lukmanynyň bahalandyrmasyndan soň, dodagyň hereketi bilen baglanyşykly ýylgyranda diş etiniň köp görünmegi ýagdaýynda we dişleri gyjyrdatmakda çeýnemek myşsalarynda ulanylyp bilner; täsiri wagtlaýyn.
Bruksizm: Dişleri ygtyýarsyz gyjyrdatmak ýa-da dişlemek; ukuda ýa-da gündiz bolup biler. Dişleriň könelmegine, eňek agyrysyna we kelle agyrysyna eltip biler. Jikme-jiklikler sahypamyzda: bruksizm bejergisi.
Karbamid peroksid: Öýde agartmakda köplenç ulanylýan, agramynyň takmynan üçden birine deň gidrogen peroksid bölüp çykarýan madda. Haýalrak täsir edýändigi üçin uzak wagtlaýyn ulanmaga laýykdyr.
Utgaşdyrylan agartmak: Klinikada sessiýa, soňra öýde dowam edýän bejergi. Jikme-jiklikler sahypamyzda: utgaşdyrylan dişleri agartmak.
Kompozit plomba: Rezin esasly, diş reňkli plomba materialy. Reňki agartmak bilen üýtgemeýär, şonuň üçin öň dişlerdäki plombalar adatça agartmakdan soň täzelenýär.
Täç: Dişiň ählisini örtýän dikeldiş; köplenç «kap» hem diýilýär. Farfor, sirkoniý ýa-da aýna-keramika ýaly materiallardan ýasalýar we agartmakdan täsirlenmeýär.

D–F

Suwsuzlanma: Agartmak wagtynda dişleriň wagtlaýyn suw ýitirmegi. Şonuň üçin sessiýanyň ahyrynda dişler hakykatdakydan has ak we mat görünip biler; birnäçe günüň içinde ýene suw ýygnaýar.
Dentin: Emalyň aşagyndaky, dişiň esasy bölegini emele getirýän sarymtyl dokuma. Dişiň umumy reňkini esasan dentin kesgitleýär; agartmak geli emalyň içinden geçýär we bu gatlakdaky reňk molekulalaryna hem täsir edýär.
Duýgurlygy azaldyjy: Dişleriň duýgurlygyny azaltmak üçin ulanylýan önümleriň umumy ady. Kaliý nitraty ýa-da ftor saklaýan gelleri, diş pastalary we laklar agartmakdan öň ýa-da soň çalynyp bilner.
Sanly reňk ölçemesi (spektrofotometr): Ýagtylygy ölçeýän enjam bilen diş reňkini sanly kesgitleme usuly. Gözüň we daş-töwerek yşygynyň döredýän tapawutlaryny azaldýar; agartmakdan öň we soň deňeşdirmek üçin ulanylyp bilner.
Emal: Dişiň daşky gatlagy we bedendäki gaty dokumalaryň biri. Ýarym tiniwli bolany üçin, aşagyndaky dentiniň reňki emalyň üsti bilen görünýär.
Eroziýa: Kislotaly içgiler, miwe şireleri ýa-da aşgazan kislotasy sebäpli emalyň himiki eremegi. Eroziýa uçran dişler has sarymtyl görünip we has duýgur bolup biler; muny agartmakdan öň bahalandyrmak gerek.
Daşky reňk üýtgemesi: Çaý, kofe, çilim çekmek we reňkli iýmitler sebäpli diş ýüzünde galýan daşky tegmiller. Köplenç diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak bilen azalýar; jikme-jiklikler sahypamyzda: çilim, çaý we kofe tegmilleri.
Ftor: Emaly kislotalara garşy has çydamly edýän mineral. Diş pastalarynda, agyz çaýkaýjylarynda hem-de klinikada çalynýan gellerde we laklarda bolýar.
Ftor lagy: Diş ýüzüne çalynýan, ftory köp goraýjy gatlak. Emaly berkitmäge we duýgurlygy azaltmaga kömek edýär.
Florozis: Dişler ösýän wagty artykmaç ftor kabul edilmegi sebäpli emalda döreýän ak, käwagt gonur tegmiller. Ýeňil görnüşleri rezin infiltrasiýasy, mikroaşgynma ýa-da agartmak bilen gowulandyrylyp bilner.

G–I

Diş eti päsgelçiligi: Klinikada agartmak wagtynda diş etini geliň täsirinden goramak üçin çalynýan, ýagtylyk bilen gatadylýan goraýjy material. Sessiýanyň ahyrynda aňsat aýrylýar.
Gingiwit: Diş gatlagy we diş daşy sebäpli diş etiniň ýangylanmagy; gyzarmak, çişmek we çotgalanda ganamak döredýär. Irden bejerilse yzyna dolanýar.
Diş eti gaýtmasy: Diş etiniň gaýdyp, kök ýüzüni açmagy. Açylan kök ýüzi duýgurlyga has ýykgyn, agartmak geli oňa täsir etmeýär.
Ýylgyranda diş etiniň köp görünmegi: Ýylgyranda ýokarky diş etiniň bellibaşly artykmaç görünmegi. Sebäbine görä diş eti şekillendirmesi, botulin toksini ýa-da ortodontiýa ýaly usullar bilen düzedilip bilner.
Reňk tony we ýagtylyk derejesi: Reňk tony reňkiň özüni (sary, gyzylymtyl, çal), ýagtylyk derejesi bolsa reňkiň açyk-goýulygyny aňladýar. Agartmak esasan ýagtylyk derejesini ýokarlandyrýar, dişler has açyk görünýär.
Gidrogen peroksid: Dişleri agartmakda täsiri döredýän esasy madda. 0.1%-den köp we 6%-e çenli saklaýan önümler diňe diş lukmanlaryna satylýar; jikme-jiklikler sahypamyzda: gidrogen peroksid we karbamid peroksid.
Klinikada agartmak: Diş eti goralandan soň has ýokary konsentrasiýaly gel bilen klinikada geçirilýän agartmak. Bir sessiýa takmynan 45–90 minut dowam edýär; jikme-jiklikler sahypamyzda: ýagtylykly dişleri agartmak.
Içki agartmak: Kanal bejergisi edilen, reňki üýtgän ýekeje dişi gelini dişiň içine goýup agartmak. Jikme-jiklikler sahypamyzda: kanal bejergisi edilen dişi agartmak.
Içki reňk üýtgemesi: Dişiň içki gurluşyndan gelip çykýan reňk üýtgemesi. Ýaşdan, derman ulanmakdan, florozisden ýa-da zeperlenmeden döräp biler; üst arassalamak bilen aýrylmaýar, agartmak ýa-da dikeldiş bejergisi gerek bolup biler.

Emal, dentin we pulpa gatlaklaryny görkezýän 3D diş modeli, diş gurluşy adalgalaryny suratlandyrýar — Emal, dentin we pulpa dişiň üç esasy gatlagydyr · Emeli ukyp bilen döredilen düşündiriş suraty; näsag däl.

L–P

Lazer bilen agartmak: Gelin lazer ýagtylygy bilen işjeňleşdirilýän klinikada agartmaga berilýän at; Türkiýede ýagtylykly bejergiler üçin hem ulanylýar. Jikme-jiklikler sahypamyzda: lazer bilen dişleri agartmak.
Ýagtylyk bilen işjeňleşdirmek: Klinikada agartmak wagtynda gelin gök-melewşe LED ýagtylygy bilen işjeňleşdirilmegi. Täsir esasan geldän gelýär; ýagtylygyň goşmaça goşandy ylmy barlaglarda jedelli.
Mikroaşgynma: Kislotaly we ýuka aşgyndyryjy pasta bilen emal ýüzünden örän inçe gatlagy aýyrmak. Üstki tegmiller üçin ulanylýar.
Gijeki kapa: Gyjyrdatmakda we dişlemekde dişleri könelmekden goraýan şahsy ýasalan gaty kapa (okluzal splint). Agartmak kapasyndan tapawutlanýar; has galyň we çydamly.
Oksidasiýa: Peroksidden bölünip çykan kislorodyň reňk döredýän uly molekulalary kiçi, açyk reňkli bölejiklere dargatmagy. Agartmagyň esasy himiki mehanizmi.
Pelikula: Çotgalamakdan birnäçe minut soň diş ýüzünde emele gelýän ýuka belok gatlagy. Reňkli maddalar şu gatlaga ýelmeşip, üstki tegmillere goşant goşýar.
Periodontit: Diňe diş etine däl, dişi saklaýan süňke-de täsir edýän ösen diş eti keseli. Bejerilmese dişleriň gymyldamagyna sebäp bolup biler; agartmakdan öň bejerilmeli.
Diş gatlagy (plak): Diş ýüzünde ýygnanýan ýumşak, ýelmeşýän bakteriýa gatlagy. Çotgalamak we diş ýüplügi bilen aýrylýar; aýrylmasa diş daşyna öwrülýär.
Ýalpyldatmak: Diş daşy aýrylandan soň diş ýüzüni ýalpyldatmak. Tekiz ýüz diş gatlagynyň we tegmilleriň täzeden ýelmeşmegini kynlaşdyrýar.
Farfor kaplamalar: Diňe dişiň öň ýüzüne ýelmeşdirilýän inçe farfor gabyklar. Agartmak bilen açylmaýan reňkler üçin mümkinçilik bolup biler; jikme-jiklikler sahypamyzda: farfor kaplamalar.
Kaliý nitraty: Diş nerwiniň tahrykalara duýgurlygyny azaldýan madda. Duýgurlygy azaldyjy diş pastalarynda we gellerde bolýar.
Pulpa: Dişiň merkezindäki, nerwleri we gan damarlaryny saklaýan diri dokuma. Agartmakdan soňky duýgurlyk pulpanyň wagtlaýyn tahrykalanmagy bilen baglanyşykly.

R–S

Yza dolanma täsiri: Agartmakdan soňky günlerde dişler ýene suw ýygnanda reňkiň az-azdan yzyna gaýtmagy. Şol sebäpden hakyky netije adatça 1–2 hepdeden soň bahalandyrylýar.
Remineralizasiýa: Emal ýüzüne kalsiý, fosfat we ftory gaýtaryp bermek. Selekeý we ftorly önümler bu prosesi goldaýar.
Rezin infiltrasiýasy (ICON bejergisi): Örän akymly rezini ak tegmil zeperlerine çekip, ýagtylyk bilen gatadyp. Köpçülikde ICON bejergisi diýlip tanalýar; diş dokumasy burawlanmaýar.
Kökleri tekizlemek (kiuretaž): Diş eti jübüsiniň içindäki diş daşyny we ýangylanan dokumany aýyrmak. Adatça diş eti keselleriniň bejergisiniň bir bölegi hökmünde ýerli duýgusyzlandyrma bilen edilýär.
Diş daşyny aýyrmak: Diş ýüzündäki diş daşyny ýörite gurallar bilen aýyrmak; köplenç diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak diýilýär. Jikme-jiklikler sahypamyzda: diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak.
Reňk şkalasy: Dürli reňkli nusga dişlerden ybarat, diş reňkini kesgitlemek üçin ulanylýan gollanma. Agartmakdan öň we soň reňki deňeşdirmek üçin ulanylýar; jikme-jiklikler sahypamyzda: dişleri agartmak näçe ton açyp biler.

T–Z

Diş daşy (kalkulýus): Diş gatlagynyň selekeýdäki minerallar bilen gatamagyndan emele gelýän çökündi. Çotgalamak bilen aýrylmaýar we klinikada arassalanýar; jikme-jiklikler sahypamyzda: diş daşy näme.
Tetrasiklin tegmilleri: Dişler ösýän wagty kabul edilen tetrasiklin toparyndaky antibiotikler sebäpli döreýän çal, gonur ýa-da zolakly reňk üýtgemesi. Agartmaga haýal we çäkli derejede jogap berýär; kaplama ýaly mümkinçilikler hem pikir edilip bilner.
Dişleriň duýgurlygy: Sowuk, yssy ýa-da degmek bilen döreýän gysga, ýiti sanjy. Agartmakdan soňky duýgurlyk adatça 24–72 sagadyň içinde geçýär; jikme-jiklikler sahypamyzda: agartmakdan soň duýgurlyk.
Tiniwlilik: Dişiň ýagtylygy bölekleýin geçirmek häsiýeti. Artykmaç agartmak muny has aýdyň edip, dişleriň çal ýa-da aýna ýaly görünmegine sebäp bolup biler.
Ultrases diş daşy aýyrýjy: Diş daşyny titreme we suw sepmesi bilen dargadyp aýyrýan gural. Dogry ulanylanda emaly könetmeýär.
Diri dişleri agartmak: Diri dişleri, ýagny kanal bejergisi edilmedik dişleri, daşky ýüzünden agartmak. Klinikada, öýde we utgaşdyrylan usullar şu topara girýär.
Ak iýmit: Agartmakdan soňky ilkinji 48 sagatda goýy reňkli iýmitlerden we içgilerden gaça durmak tertibi. Amaly düzgün: ak köýnegi reňklendirjek bolsa, şu döwürde ony iýmäň. Jikme-jiklikler sahypamyzda: agartmakdan soň.
Ak tegmil zeperi: Emal ýüzüniň aşagynda minerallary ýitiren, gelem ýaly ak görünýän ýer. Köplenç breketlerden soň ýa-da irki çüýremek hökmünde görünýär; bejergi mümkinçilikleri sahypamyzda: ak tegmil bejergisi.
Agartmak kapasy: Öýde agartmakda geliň dişlere deň degmegi üçin gaýtalama bilen ýasalan inçe, aýdyň, şahsy kapa. Taýýar kapalar agza gowy gabat gelmän, geliň diş etine syrygmagyna sebäp bolup biler.
Sirkoniý: Çydamly, diş reňkli keramika dikeldiş materialy. Täçlerde we köprülerde ulanylýar; reňki agartmak bilen üýtgemeýär.

Köp soralýan soraglar

Gidrogen peroksid bilen karbamid peroksidiň tapawudy näme?

Karbamid peroksid agramynyň takmynan üçden birine deň gidrogen peroksid bölüp çykarýar we haýalrak täsir edýär. Şol sebäpden köplenç öýde agartmakda, gidrogen peroksid bolsa klinikada ulanylýar.

Diş daşyny aýyrmak bilen kökleri tekizlemek (kiuretaž) birmi?

Ýok. Diş daşyny aýyrmak diş ýüzündäki diş daşyny aýyrmakdyr; kökleri tekizlemek (kiuretaž) bolsa diş eti jübüsiniň içindäki diş daşyny we ýangylanan dokumany aýyrmakdyr we diş eti keselleri üçin edilýär.

Yza dolanma täsiri agartmagyň başa barmandygyny aňladýarmy?

Ýok. Yza dolanma sessiýa wagtynda suw ýitiren dişleriň ýene suw ýygnanda reňkiň az-azdan yzyna gaýtmagydyr we garaşylýan zatdyr. Hakyky netije adatça 1–2 hepdeden soň bahalandyrylýar.

Daşky we içki reňk üýtgemeleri nähili tapawutlandyrylýar?

Daşky tegmiller diş ýüzünde bolup, köplenç diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak bilen azalýar. Içki reňk üýtgemesi dişiň içinde bolýar; agartmak ýa-da dikeldiş bejergisi gerek bolup biler. Tapawudy diş lukmany barlagda kesgitleýär.