Dişler ýüzüne ýelmeşýän pigmentler (çaý, kofe we çilim ýaly; eksterinsik reňk üýtgemesi), dişiň içki gurluşynyň üýtgemegi (tetrasiklin, fluoroz we şikes ýaly; intrinsik reňk üýtgemesi) hem-de ýaşyň artmagy bilen inçelýän emal sebäpli sarymtyl bolýar. Ýüzdäki tegmiller köplenç arassalamak bilen azalýar, sary tonlar bolsa adatça agartmaga gowy jogap berýär. Çal we ak tegmiller bolsa köplenç başga bejergi talap edýär.
Dişler näme üçin sarymtyl bolýar?
Dişler ýüzde toplanýan pigmentler (daşky reňk üýtgemesi), dişiň içki gurluşynyň üýtgemegi (içki reňk üýtgemesi) we ýaşyň artmagy bilen inçelýän emal sebäpli sarymtyl bolýar. Köp adamda bu sebäpleriň birnäçesi bile bolýar.
Dişiň reňkini iki gatlak kesgitleýär: daşdaky ýarym aýdyň emal we içindäki sarymtyl dentin. Emal näçe inçe ýa-da aýdyň bolsa, dentiniň sary reňki şonça görünýär. Ýüze ýelmeşen tegmiller suratyň goýulygyny ýene artdyrýar.
Dogry bejergini saýlamak üçin reňk üýtgemesiniň nireden gelýändigini bilmek gerek. Käbir tegmiller arassalamak bilen aýrylýar, käbiri agartmaga gowy jogap berýär, käbirine bolsa başga bejergi gerek.
Eksterinsik (daşky) reňk üýtgemesi näme?
Eksterinsik reňk üýtgemesi dişiň ýüzüne ýelmeşýän pigmentlerden döreýän tegmildir. Ol reňk üýtgemesiniň ýygy duş gelýän görnüşidir we arassalamak bilen köplenç bellenilýän derejede azalýar.
- Içgiler: Çaý, kofe, gyzyl çakyr we kola.
- Temmäki: Çilim, sigara we kaliýan; bular sary-goňur we goýy tegmiller galdyrýar.
- Käbir agyz çaýkamak serişdeleri: Uzak wagt ulanylan hlorheksidinli agyz çaýkamak serişdeleri goňur tegmil döredip biler.
- Pigment öndürýän bakteriýalar: Diş eti çyzygynyň boýunda inçe gara, ýaşyl ýa-da mämişi çyzyklary emele getirip biler.
- Diş daşy we gatlak: Ýüzde toplanan diş daşy pigmentleri saklaýar we goýy görünýär.
Wagtyň geçmegi bilen ýüzdäki tegmiller emalyň içine siňip biler. Şeýle ýagdaýda diňe arassalamak ýeterlik bolmazlygy mümkin; jikme-jiklik üçin şu sahypamyza serediň: çilim, çaý we kofe tegmilleri.
Intrinsik (içki) reňk üýtgemesi näme?
Intrinsik reňk üýtgemesi dişiň içki gurluşyndaky reňk üýtgemesidir; ol ýüzden arassalanyp bilinmeýär. Ol diş ösýän wagty ýa-da ondan soň ýüze çykyp biler.
- Tetrasiklin sebäpli reňk üýtgemesi: Dişler ösýän döwründe, ýagny göwreslilikde ýa-da çagalykda kabul edilen tetrasiklin toparyndaky antibiotikler çal, goňur ýa-da zolakly reňk üýtgemesine sebäp bolup biler.
- Fluoroz: Dişler ösýän wagty artykmaç ftor kabul edilmegi sebäpli döreýän ak, ýarym aýdyň tegmiller; ösen ýagdaýlarda goňur ýerler görünip biler.
- Şikes: Urgy alan dişiň nerwi zaýalansa, diş kem-kemden çal, goňur ýa-da goýy bolup biler.
- Kanal bejergisi we könelişen plombalar: Käbir plomba we kanal materiallary dişi içinden garaldyp biler.
- Ösüş döwründäki emal kemçilikleri: Emal gurluşyndaky kemçilikler ak, sary ýa-da goňur ýerleri döredip biler.
Dişler ýaşyň artmagy bilen näme üçin sarymtyl bolýar?
Ýaş artdygyça emal inçelýär, dentin galyňlaşýar we goýulaşýar, şonuň üçin dişler tebigy ýagdaýda has sary görünýär. Bu proses her kimde dürli tizlikde ösýär.
Ýyllar boýy toplanýan pigmentler emaldaky mikro çatlaklara ornaşýar. Dişiň içinde dentiniň täze gatlaklary emele gelýär we reňk goýulaşýar. Netijede dişler hem has sary, hem has solgun görünip biler.
Ýaşa bagly sarylyk agartmaga adatça gowy jogap berýän reňk üýtgemeleriniň arasyndadyr. Emma açylan kök ýüzleri we könelen ýerler has duýgur bolup biler, şonuň üçin olar bejergiden öň bahalandyrylýar.
Tegmiliň reňkine görä mümkin sebäpler
Tegmiliň reňki onuň sebäbi barada möhüm yşarat berýär. Aşakdaky tablisa diňe umumy gollanmadyr; anyk tapawudy barlagda kesgitlenýär.
| Tegmiliň reňki | Mümkin sebäpler |
|---|---|
| Umuman sary | Dentiniň reňki, ýaş, inçe emal, ýüzde toplanma |
| Goňur | Çaý, kofe, çilim çekmek, diş daşy, ösen fluoroz |
| Inçe gara çyzyk | Pigment öndürýän bakteriýalar, demir goşundylary, diş daşy |
| Ýaşyl ýa-da mämişi | Pigment öndürýän bakteriýalar, ýeterlik bolmadyk agyz arassaçylygy |
| Çal ýa-da gök-çal | Tetrasiklin, nerwiň ölmegi, könelişen amalgam plombanyň görünmegi |
| Ýeke dişiň garalmagy | Şikes, nerwiň ölmegi, kanal bejergisi |
| Ak, ýarym aýdyň tegmiller | Emaldan mineral ýitgisi, fluoroz, ösüş döwründäki emal kemçilikleri |
| Goýy goňur-gara tegmil | Çüýreme; tegmilden tapawutlandyrmak üçin barlag gerek |
Haýsy tegmiller agartmaga jogap berýär?
Sary we sary-goňur tonlar adatça agartmaga gowy jogap berýär; çal, gök-çal we ak tegmiller has çäkli jogap berýär. Garaşylýan netije her reňk üýtgemesi görnüşi üçin dürlüdir.
| Reňk üýtgemesi | Agartmaga jogap |
|---|---|
| Ýaşa bagly sarylyk | Adatça gowy |
| Emalyň içine siňen çaý, kofe ýa-da çilim reňki | Adatça gowy; ilki arassalamak gerek |
| Ýeňil tetrasiklin reňk üýtgemesi | Haýal we çäkli; uzak möhletli öýde bejergi gerek bolup biler |
| Agyr tetrasiklin reňk üýtgemesi | Köplenç ýeterlik däl |
| Nerwiň ölmegi sebäpli ýeke dişiň garalmagy | Daşyndan çäkli; içki agartmak gerek bolup biler |
| Ak tegmiller | Agartmak tegmilleri aýyrmaýar; başda olar has bellenip görünip biler |
Haçan näçe ton açylyp biljekdigini şu sahypamyzda düşündirýäris: näçe ton açylýar.
Haýsy ýagdaýlarda başga bejergi gerek?
Agartmaga jogap bermeýän ýa-da diňe çäkli jogap berýän reňk üýtgemeleri üçin başga bejergiler ýeke özbaşdak ýa-da agartmak bilen bilelikde ulanylyp bilner.
- Ak tegmiller we ýeňil fluoroz: Rezin infiltrasiýasy (köpçülikde ICON bejergisi diýlip tanalýar) ýa-da mikroabraziýa ulanylyp bilner. Jikme-jiklikler şu sahypamyzda: ak tegmil bejergisi.
- Garalan ýeke diş: Kanal bejergisi edilen dişlerde içki agartmak ulanylyp bilner.
- Agyr tetrasiklin reňk üýtgemesi ýa-da bozuk şekil: Farfor kaplamalar ýa-da täjler göz öňünde tutulyp bilner.
- Çüýreme sebäpli tegmiller: Çüýreme aýrylýar we ilki plomba goýulýar.
- Diş daşy sebäpli reňk: Diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak ýeterlik bolup biler.
Käbir adamlar üçin birnäçe usul bilelikde meýilnamalaşdyrylýar. Meselem, ilki agartmak geçirilip, soňra ak tegmiller üçin rezin infiltrasiýasy edilip bilner. Bu yzygiderlilik möhümdir, sebäbi rezin infiltrasiýasy we plombalar agartmak bilen açylmaýar; olaryň reňki agartmakdan soňky täze tona laýyk saýlanýar.
Reňk üýtgemesiniň sebäbi barlagda nähili kesgitlenýär?
Reňk üýtgemesiniň sebäbi gözden geçirmek, reňk ölçemek, näsagyň anamnezi we zerur bolsa rentgen suratlary arkaly kesgitlenýär. Bu bahalandyrma gereksiz ýa-da netijesiz bejergiden gaça durmaga kömek edýär.
- Tegmiliň ähli dişlerdedigi ýa-da ýeke dişdedigi seredilýär.
- Çagalykda kabul edilen dermanlar, ftorly suwuň ýa-da goşundylaryň ulanylyşy we dişlere öň ýetirilen urgular barada soralýar.
- Başlangyç reňk reňk şkalasy bilen ölçelýär we suratlandyrylýar.
- Ýeke diş garalan bolsa, nerwiň janlylygy barlanýar we rentgen suraty bahalandyrylýar.
- Ýüzdäki tegmiller arassalamak bilen aýrylandan soň, dişiň hakyky reňki täzeden bahalandyrylýar.
Ilkinji ädim köplenç diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmakdyrArassa dişlerde geçirilen bahalandyrma agartmakdan nämäni garaşyp boljakdygy barada has takyk netije berýär.
Köp soralýan soraglar
Diş sarylygy geçýärmi?
Ol sebäbe baglydyr. Ýüzdäki tegmiller arassalamak bilen azalýar, dişiň öz sary reňki bolsa agartmak bilen açylyp bilner. Käbir içki reňk üýtgemelerine başga bejergiler gerek.
Dişimde goňur tegmil bar – bu çüýremedirmi?
Bolup biler, ýöne her goňur tegmil çüýreme däl. Çaý, kofe, çilim çekmek we diş daşy hem goňur tegmil döredýär. Tapawut barlagda kesgitlenýär.
Dişlerdäki gara çyzyklar nämeden döreýär?
Diş eti çyzygynyň boýundaky inçe gara çyzyklar köplenç pigment öndürýän bakteriýalar sebäpli döreýär we aýratyn çagalarda görünýär. Olar hünärmen arassalamak bilen aýrylýar, ýöne gaýdyp gelip biler.
Tetrasiklin tegmili agartmak bilen gidýärmi?
Ýeňil ýagdaýlarda uzak möhletli öýde agartmak bilen bölekleýin açylyp bilner. Agyr reňk üýtgemesinde netije köplenç çäkli bolýar we farfor kaplamalar ýaly mümkinçilikler göz öňünde tutulýar.
Dişimiň biri näme üçin garaldy?
Ýeke dişiň garalmagy köplenç öň bolan urgy ýa-da nerwiň ölmegi bilen baglanyşyklydyr. Ol rentgen suratlary we janlylyk synaglary bilen bahalandyrylýar; zerur bolsa, kanal bejergisi we içki agartmak meýilnamalaşdyrylýar.
Diş pastasy sary dişleri agardýarmy?
Agartmak diş pastalary ýüzdäki tegmilleri azaldyp biler, ýöne dişiň öz reňkini bellenilýän derejede üýtgetmeýär.
Degişli sahypalar
Dişlerden çilim, çaý we kofe tegmillerini nähili aýyrmalyÝüzdäki tegmiller üçin arassalamak we ýalpyldatmak, emalyň içine siňen reňk üçin agartmak hem-de tegmil döremeginiň öňüni almagyň amaly usullary.
Ak tegmil bejergisi (ICON bejergisi / rezin infiltrasiýasy)Diş dokumasyny burawlamazdan, dişdäki ak tegmilleri akym ýaly rezin bilen doldurmak arkaly az görünýän etmek.
Kanal bejergisi edilen dişi agartmak (içki agartmak)Garalan ýeke dişi içinden agartmak mümkinmi? Usul kimlere laýyk, ädimler, sessiýa sany we nämä üns bermeli.
Dişleri agartmak näçe ton açyp bilýär?Reňk şkalasynyň nähili okalýandygyny, ton üýtgemesiniň nämä baglydygyny we näme üçin anyk san aýdyp bolmajakdygyny ýönekeý dilde düşündirýäris.
Ankarada diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak: Çankayada diş daşyny aýyrmakUltrases bilen arassalamak, ýalpyldatmak we howa bilen ýalpyldatmak arkaly diş daşyny aýyryň we diş etiňiziň saglygyny goraň.Laýyklyk barlagda kesgitlenýär. Kabula ýazylmak üçin formany dolduryň ýa-da bize jaň ediň.
Soňky täzelenme: 2026-11-03 · Bu sahypa diňe umumy maglumat üçindir; barlagy ýa-da diagnozy çalyşmaýar.