Bruxisme is het onwillekeurig op elkaar klemmen of knarsen van de tanden en kan tijdens de slaap of overdag voorkomen. Een veelgebruikte behandeling is een op maat gemaakte nachtbeschermer die de tanden tegen slijtage beschermt. Daarnaast krijgt u advies over gewoonten en leefstijl, worden versleten tanden hersteld en wordt zo nodig het kaakgewricht beoordeeld. In sommige gevallen kan, na beoordeling door een tandarts, ook Botox een optie zijn.
Wat is bruxisme?
Bruxisme is het op elkaar klemmen of tegen elkaar schuren van de tanden door onwillekeurige activiteit van de kauwspieren. Er zijn twee vormen:
- Slaapbruxisme: het klemmen of knarsen van de tanden tijdens de slaap; de persoon merkt dit vaak zelf niet.
- Bruxisme overdag: het op elkaar klemmen van de tanden overdag, vooral op momenten van concentratie of stress.
Bruxisme wordt niet altijd als een ziekte beschouwd; behandeling is nodig wanneer het schade aan de tanden, spieren of het kaakgewricht gaat veroorzaken. De kracht op de tanden tijdens de slaap kan veel groter zijn dan de kauwkracht overdag. Daardoor kunnen er in de loop der jaren duidelijke slijtage en scheurtjes in de tanden ontstaan.
Wat zijn de tekenen van tandenklemmen?
De veelvoorkomende tekenen zijn een vermoeide kaak 's ochtends, hoofdpijn en slijtage van de tanden. Omdat de tekenen zich langzaam ontwikkelen, worden ze vaak pas bij een tandheelkundig onderzoek opgemerkt.
- Pijn en vermoeidheid in de kaak, het gezicht of de slapen 's ochtends
- Hoofdpijn, vooral hoofdpijn die 's ochtends begint
- Slijtage, afvlakking, afgebroken stukjes of scheurtjes in de tanden
- Gevoeligheid van de tanden voor kou
- Geluiden uit het kaakgewricht, beperkte mondopening
- Bijtafdrukken aan de binnenkant van de wang en langs de rand van de tong
- Een partner of slaapgenoot die het knarsen hoort
Wat veroorzaakt tandenklemmen?
Bruxisme heeft geen enkele oorzaak; stress, slaappatroon en gewoonten zijn de factoren die er vaak mee in verband worden gebracht.
- Stress en angst
- Slaapstoornissen en ademhalingsproblemen tijdens de slaap
- Cafeïne, alcohol en roken
- Sommige medicijnen (bijvoorbeeld sommige antidepressiva)
- Problemen met de manier waarop de tanden op elkaar sluiten
Als snurken of ademstops tijdens de slaap worden vermoed, volgt een verwijzing naar de betreffende specialist. De diagnose berust meestal op het aanhoren van uw klachten en het onderzoeken van de slijtagesporen op de tanden en de kauwspieren. Waar nodig kunnen aanvullende onderzoeken, zoals een slaaponderzoek, worden aangevraagd.
Wat kunt u doen om het klemmen overdag te verminderen?
Bij klemmen overdag is bewustwording de effectieve eerste stap: in rust horen de lippen gesloten te zijn, de tanden licht uit elkaar en de tong tegen het gehemelte te rusten. De tanden mogen alleen contact maken tijdens het kauwen en slikken.
- Controleer uw kaak regelmatig tijdens het werken achter de computer, het gebruik van uw telefoon of het autorijden.
- Kauw minder kauwgom en bijt niet op pennen.
- Beperk cafeïne en alcohol, vooral 's avonds.
- Neem stressverlagende gewoonten aan, zoals regelmatig slapen en wandelen.
- Breng warmte aan op de kauwspieren en probeer de oefeningen die uw tandarts aanbeveelt.
Als stress en angst duidelijk aanwezig zijn, kan ondersteuning door een professional ook deel van de behandeling zijn. Door een paar keer per dag een herinnering op uw telefoon in te stellen, merkt u gemakkelijker wanneer u klemt. Binnen enkele weken kan deze bewustwording een gewoonte worden.
Hoe helpt een nachtbeschermer?
Een op maat gemaakte nachtbeschermer (occlusiesplint) is een veelgebruikte behandeling bij tandenklemmen. De beschermer voorkomt dat de tanden rechtstreeks tegen elkaar schuren, waardoor de slijtage en de belasting van de kauwspieren afnemen.
Een nachtbeschermer houdt het klemmen niet volledig tegen, maar beschermt wel de tanden en vullingen. Omdat hij op basis van afdrukken wordt gemaakt, past hij nauwkeurig in de mond. Kant-en-klare beschermers uit de apotheek passen mogelijk niet goed en kunnen het kaakgewricht belasten.
- Reinig hem elke ochtend met een zachte borstel en koud water; leg hem niet in heet water.
- Bewaar hem in een eigen doosje op een droge, koele plek.
- Neem hem mee naar uw controles; een versleten beschermer wordt na verloop van tijd vervangen.
Hoe worden versleten tanden behandeld?
Versleten of gebroken tanden worden, afhankelijk van de mate van slijtage, hersteld met vullingen, bonding of kronen. Als het klemmen vóór de behandeling onder controle wordt gebracht, gaat het herstel langer mee.
- Lichte slijtage: de randen opnieuw vormgeven met composietvullingen of bonding
- Matige slijtage: grotere composietrestauraties of facings
- Ernstige slijtage: de hoogte van de tanden herstellen met kronen; vaak is een uitgebreide planning nodig
Door slijtage kunnen tanden korter en donkerder lijken. Als in dat geval porseleinen facings of kronen worden gepland, wordt aan de behandeling ook een nachtbeschermer toegevoegd. Bij gevoeligheid door slijtage kunnen ook fluorideproducten en tandpasta's tegen gevoeligheid worden aanbevolen.
Beïnvloedt tandenklemmen het kaakgewricht?
Ja; langdurig klemmen kan pijn veroorzaken in het kaakgewricht (temporomandibulair gewricht) en de omliggende spieren. Klikken bij het openen van de mond, een gevoel van blokkade of pijn vóór het oor zijn in dit verband belangrijke tekenen.
Bij klachten van het kaakgewricht kunnen naast een nachtbeschermer warmte, zachte voeding en kaakoefeningen die de tandarts aanbeveelt worden toegepast. Als de klachten aanhouden, volgt een beoordeling samen met de betreffende specialist.
Veel aandoeningen van het kaakgewricht verbeteren na verloop van tijd aanzienlijk met niet-chirurgische methoden. Kauwgom, de mond heel wijd openen en op harde voeding bijten kunnen het gewricht belasten zolang u klachten hebt. Als de pijn langer dan een paar weken duurt of de mondopening geleidelijk afneemt, moet u een onderzoek niet uitstellen.
Is Botox een optie bij tandenklemmen?
In sommige gevallen wel; botulinetoxine (in de volksmond Botox), in kleine doses ingespoten in de masseter, een kauwspier, kan de klemkracht van de spier tijdelijk verminderen. Het is echter niet voor iedereen geschikt en niet de eerste keuze.
- De beslissing om het te gebruiken wordt genomen na onderzoek en beoordeling door de tandarts.
- Het effect is tijdelijk; het houdt meestal enkele maanden aan en moet mogelijk worden herhaald.
- Het verhelpt het klemmen niet bij de wortel; het vervangt een nachtbeschermer niet, maar wordt er naast overwogen.
- Het wordt niet gebruikt tijdens zwangerschap, borstvoeding of bij sommige neuromusculaire aandoeningen.
Voor een ander gebruik van botulinetoxine in de tandheelkunde, zie onze pagina behandeling van een gummy smile.
Hoe beïnvloedt tandenklemmen cosmetische behandelingen?
Tandenklemmen kan de levensduur van facings, zirkoniumkronen en vullingen verkorten. Daarom kan het dragen van een nachtbeschermer vóór of na een cosmetische behandeling worden aanbevolen.
Klemmen kan ook de gevoeligheid na het bleken vergroten. Als u overweegt uw tanden te laten bleken, meld dit dan bij uw onderzoek; details staan op onze pagina gevoeligheid na het bleken. In onze kliniek in Çankaya, Ankara, kunnen wij uw tanden en kauwspieren beoordelen en samen een passend plan opstellen.
Veelgestelde vragen
Gaat tandenklemmen helemaal over?
Dat hangt af van de oorzaak. In veel gevallen beschermen een nachtbeschermer en aangepaste gewoonten de tanden en verminderen ze de klachten, ook als het klemmen niet helemaal verdwijnt.
Hoelang wordt een nachtbeschermer gebruikt?
Hij wordt meestal elke nacht tijdens de slaap gedragen. Hoelang hij wordt gebruikt en wanneer hij wordt vervangen, bepaalt de tandarts.
Werken kant-en-klare beschermers uit de apotheek?
Kant-en-klare beschermers passen mogelijk niet goed in de mond en kunnen het kaakgewricht belasten. Een op maat gemaakte beschermer op basis van afdrukken wordt aanbevolen.
Is Botox een blijvende oplossing voor tandenklemmen?
Nee. Het effect is tijdelijk en houdt meestal enkele maanden aan. De tandarts beoordeelt of het geschikt is, en meestal wordt het samen met een nachtbeschermer overwogen.
Veroorzaakt tandenklemmen hoofdpijn?
Ja, het kan hoofdpijn veroorzaken, vooral in de slapen 's ochtends. Omdat hoofdpijn ook andere oorzaken kan hebben, moet u ook de betreffende arts raadplegen als de klacht aanhoudt.
Is tandenknarsen normaal bij kinderen?
Het kan bij kinderen vaak voorkomen en neemt vaak vanzelf af. Bij slijtage, pijn of een slaapprobleem wordt een onderzoek aanbevolen.
Gerelateerde pagina's
Porseleinen facingsKleur, vorm en kleine tussenruimtes corrigeren met dunne porseleinen schilletjes die op de voorkant van de tanden worden bevestigd.
Behandeling van een gummy smileEen te zichtbaar tandvlees bij het lachen corrigeren door het tandvlees te hervormen, met Botox of andere methoden, afhankelijk van de oorzaak.
Gevoeligheid na het bleken van tandenWaarom tanden na het bleken gevoelig kunnen aanvoelen, hoelang dat duurt en wat u kunt doen om het te verlichten.
Andere behandelingenOf een behandeling geschikt is, wordt tijdens een onderzoek bepaald. Vul het formulier in of bel ons om een afspraak te maken.
Laatst bijgewerkt: 2026-11-03 · Deze pagina is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vervangt geen onderzoek of diagnose.