Gara diş daşy adatça diş etiniň aşagynda, kök ýüzünde emele gelýän diş daşydyr. Onuň garaňky reňki ganaýan diş etinden gelýän gan önümleriniň gatlaga garyşmagyndan emele gelýär. Çilim we çaý hem diş etiniň ýokarsyndaky diş daşyny garalda biler. Gara diş daşy köplenç diş eti keseliniň alamatydyr; ony diňe klinikada, zerur bolsa diş etiniň aşagyny arassalamak arkaly aýyryp bolýar.
Gara diş daşy näme?
Gara diş daşy dişe berk ýelmeşen gaty, goýy goňur ýa-da gara gatlakdyr. Ol adatça diş etiniň aşagynda, kök ýüzünde emele gelýän diş daşydyr.
Diş eti çyzygynyň ýokarsyndaky diş daşy adatça sarymtyl ýa-da krem reňkli bolýar. Diş etiniň aşagyndaky diş daşy has gaty, inçe we garaňky bolýar. Diş eti çekilende ýa-da ýangy sebäpli çişende, bu garaňky gatlak diş eti gyrasynda görünip biler.
Diş daşynyň umuman nähili emele gelýändigini sahypamyzda düşündirýäris diş daşy nämeBu sahypa garaňky reňkli diş daşyna we onuň manysyna ünsi jemleýär.
Diş daşy näme üçin garalýar?
Diş daşynyň gara bolmagynyň köp duş gelýän sebäbi onuň diş etiniň aşagynda emele gelip, ganaýan diş etinden gelýän gan önümleri bilen reňklenmegidir. Käbir endikler hem onuň reňkini garaldyp biler.
- Diş etiniň aşagyndaky diş daşy: Ýangylanan diş eti jübüsinde ýygnanýan suwuklyk we gan önümleri gatlaga garyşyp, oňa goýy goňur ýa-da gara reňk berýär.
- Ganaýan diş eti: Ýygy-ýygydan ganaýan diş eti garaňky diş daşynyň emele gelmegine şert döredýär.
- Çilim we şişa: Smola we nikotin diş etiniň ýokarsyndaky diş daşyny sary-goňurdan goýy goňra öwrüp biler.
- Çaý we kofe: Diş daşynyň gödek ýüzi pigmentleri aňsat saklaýar we wagtyň geçmegi bilen garalýar.
- Uzak wagtlap arassalanmazlyk: Gatlak galňaýdygyça, reňki hem garalýar.
Reňki nähili bolsa-da, gatan diş daşyny öýde aýryp bolmaýar.
Gara diş daşy bilen gara tegmiliň tapawudy
Gara diş daşy galkyp duran gaty gatlakdyr; gara tegmil bolsa diş ýüzündäki inçe reňk gatlagydyr. Ikisi meňzeş görünip biler, ýöne sebäpleri we manylary tapawutlanýar.
| Aýratynlyk | Gara diş daşy | Gara tegmil (inçe çyzyk) |
|---|---|---|
| Görnüşi | Galkyp duran, gödek, gaty gatlak | Diş eti gyrasyna parallel inçe nokatlar ýa-da çyzyk |
| Ýerleşişi | Diş eti gyrasy, dişleriň arasy, diş etiniň aşagy | Adatça diş eti çyzygynyň ýokarsynda |
| Kimde köp duş gelýär | Uly adamlarda, diş eti keseli bolanlarda | Çagalarda ýygy; uly adamlarda hem bolup biler |
| Diş eti bilen baglanyşygy | Köplenç diş eti ýangysy bilen bile duş gelýär | Adatça diş eti keseliniň alamaty däl |
| Bejergisi | Diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak, zerur bolsa diş etiniň aşagyny arassalamak | Hünärmen arassalamak we ýalpyldatmak; gaýdyp gelmegi mümkin |
Dişiň çeýnemek ýüzündäki ýa-da iki dişiň arasyndaky gara nokat çüýremek bolup biler. Şol sebäpli islendik gara ýer barlagda bahalandyrylmaly. Reňksizlenmäniň beýleki görnüşleri barada sahypamyza serediň dişleriň sarymtyllygy we tegmiller.
Gara diş daşy nämäniň alamaty?
Gara diş daşy köplenç diş etiniň aşagynda ýangy bardygyny we diş eti keseliniň ösen bolmagynyň mümkindigini görkezýär. Şol sebäpli ony diňe bezeg meselesi hökmünde görmek bolmaz.
Diş etiniň aşagyndaky diş daşy diş eti bilen dişiň arasyndaky birleşmäni bozýar we jübüjik emele gelmegine goşant goşýar. Bejerilmese, diş eti ýangysy (gingiwit) dişi saklaýan dokumalara we süňke ýaýraýan periodontite öwrülip biler.
Gara diş daşy bilen bile köplenç görülýän alamatlar:
- Çotgalananda ýa-da öz-özünden ganaýan diş eti
- Gyzaran, çişen ýa-da çekilen diş eti
- Dowamly agyz ysy
- Dişleriň arasynda boşluk açylýan ýaly duýgy ýa-da birneme yrgyldaýan dişler
Diş eti ganamasy barada has köp maglumat üçin sahypamyza serediň diş eti ganamasy.
Gara diş daşy nähili anyklanýar?
Gara diş daşy barlagda göz bilen, inçe uçly zond bilen we zerur bolsa rentgen bilen anyklanýar. Diş etiniň aşagyndaky gatlaklar daşyndan köplenç görünmeýär.
- Göz bilen barlag: Diş eti gyrasynda görünýän garaňky gatlak we diş etiniň reňki bahalandyrylýar.
- Jübüjik ölçegi: Diş eti bilen dişiň arasyndaky jübüjigiň çuňlugy ýuwaşlyk bilen ölçelýär. Çuň jübüjikler diş etiniň aşagyndaky diş daşynyň we ýangynyň alamaty bolup biler.
- Rentgen: Dişleriň arasyndaky diş daşy we süňk derejesi barada maglumat berýär.
Bu maglumatlara esaslanyp, diňe diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmagyň ýeterlikdigi ýa-da diş etiniň aşagyny arassalamagyň gerekdigi kesgitlenýär.
Gara diş daşy nähili aýrylýar?
Gara diş daşy klinikada ultrases we el gurallary bilen aýrylýar. Diş daşy diş etiniň aşagyna uzalýan bolsa, diş etiniň aşagyny arassalamak we kökleri tekizlemek gerek bolup biler.
- Diş etiniň ýokarsyny arassalamak: Görünýän diş daşy ultrases uçy bilen titredilip döwülýär we aýrylýar.
- Diş etiniň aşagyny arassalamak: Jübükdäki diş daşy we ýangylanan dokuma arassalanýar we kök ýüzi tekizlenýär. Türkiýede bu çäre köplenç «kürütaj» diýlip hem atlandyrylýar.
- Ýerli duýgusyzlandyryjy: Çuň arassalamak üçin rahatlyk maksady bilen ýer duýgusyzlandyrylyp bilner.
- Sessiýa sany: Giňden ýaýran, çuň gatlaklarda agyz bölümlere bölünip, arassalamak birnäçe sessiýada edilip bilner.
- Ýalpyldatmak: Çäräniň ahyrynda ýüz ýalpyldylýar, şonuň üçin täze gatlaklar ýelmeşmäge kynlaşýar.
Çäräniň ädimlerini sahypamyzda jikme-jik düşündirýäris diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak.
Arassalanandan soň nämeleri garaşmaly?
Gara diş daşy aýrylandan soň birnäçe gün ýeňil duýgurlyk we ganama bolup biler; diş eti bejerildigiçe bu zeýilmeler adatça ýeňilleýär.
Diş etiniň çişi gaçandan soň, öň diş daşy bilen dolan dişleriň arasyndaky boşluklar görünip biler. Bu arassalamagyň dişlere zyýan berendigini aňlatmaýar; eýýäm bar bolan diş eti ýitgisini açýar. Arassalamagyň howpsuzlygy barada köp soralýan soraglara sahypamyzda jogap berýäris diş daşyny aýyrmak zyýanlymy?
Diş etiniň aşagy arassalanandan soň, bejergi nähili gidýändigini görmek üçin birnäçe hepdeden soň barlag maslahat berilýär. Jübüjigiň çuňlugy we ganama täzeden bahalandyrylýar. Käbir ýagdaýlarda goşmaça bejergi ýa-da has ýygy barlag gerek bolup biler.
Gara diş daşynyň gaýdyp gelmeginiň öňüni nähili almaly?
Gara diş daşynyň täzeden emele gelmeginiň öňüni almak üçin diş eti ýangysyny gözegçilikde saklamaly we gatamazdan öň diş gatlagyny aýyrmaly.
- Günde iki gezek ftorly diş pastasy bilen çotgalaň, diş eti çyzygyna hem üns beriň.
- Her gün dişleriň arasyny diş ýüplügi ýa-da aralyk çotgasy bilen arassalaň.
- Çilim çekmegi taşlamak garaňky tegmilleri hem diş eti keseliniň töwekgelçiligini hem azaldýar.
- Diabet ýaly diş eti saglygyna täsir edýän keseliňiz bar bolsa, diş lukmanyňyza aýdyň.
- Diş eti keseli bolan bolsaňyz, diş lukmanyňyzyň maslahat berşi ýaly, köplenç her 3–6 aýdan bir barlaga baryň.
Ankaranyň Çankaya etrabyndaky klinikamyzda diş daşynyň görnüşi we diş etiňiziň ýagdaýy barlagda bahalandyrylýar we size laýyk arassalamak meýilnamasy bilelikde ylalaşylýar.
Köp soralýan soraglar
Gara diş daşy howpludyrmy?
Gara diş daşy özbaşdak gyssagly ýagdaý däl, ýöne köplenç diş eti keseliniň alamatydyr. Ony gijikdirmän barlatmak we aýyrtmak maslahat berilýär.
Gara diş daşyny çotgalap aýryp bolýarmy?
Ýok. Gara diş daşy dişe berk ýelmeşen gatan gatlakdyr. Ony diňe klinikada ýörite gurallar bilen aýryp bolýar.
Gara diş daşyny aýyrmak agyrdýarmy?
Diş etiniň ýokarsyndaky diş daşyny arassalamak adatça diňe ýeňil rahatsyzlyk döredýär. Diş etiniň aşagyny arassalamak üçin rahatlyk maksady bilen ýerli duýgusyzlandyryjy ulanylyp bilner; rahatsyzlygyň derejesi adamdan adama tapawutlanýar.
Çagalaryň dişlerindäki gara çyzyk diş daşymy?
Çagalarda diş eti gyrasyna parallel inçe gara çyzyklar köplenç diş daşy däl-de, bakteriýalaryň döredýän ýüz tegmilidir. Ol hünärmen arassalamak bilen aýrylýar, ýöne wagtyň geçmegi bilen gaýdyp gelmegi mümkin.
Çilim çekmeýänlerde gara diş daşy bolup bilermi?
Hawa. Gara reňkiň köp duş gelýän sebäbi çilim çekmek däl-de, diş etiniň aşagyndaky diş daşynyň gan önümleri bilen reňklenmegidir. Şol sebäpli ol çilim çekmeýänlerde hem bolup biler.
Degişli sahypalar
Diş daşy näme? Diş gatlagyndan tapawudy, alamatlary we öňüni almakDiş daşynyň nähili emele gelýändigini, haýsy alamatlary döredýändigini we diş etiňiziň saglygyna näme üçin täsir edýändigini biliň.
Ankarada diş daşyny aýyrmak we ýalpyldatmak: Çankayada arassalamakUltrases bilen arassalamak, ýalpyldatmak we howa bilen ýalpyldatmak arkaly diş daşyny aýyryp, diş etiňiziň saglygyny goraň.
Diş eti ganamasy: sebäpleri, haçan möhüm we näme etmeliDiş eti ganamasynyň köp duş gelýän sebäplerini, öýde nämeleriň edilip bilinjekdigini we haçan diş lukmanyna barmalydygyny biliň.Diş daşyny aýyrmak zyýanlymy? Emal, duýgurlyk we yrgyldaýan dişler barada soraglarDiş daşyny aýyrmak barada ýygy alada edilýän zatlara ylmy delillere esaslanyp ýönekeý dilde jogap berýäris.
Çilim, çaý we kofe tegmillerini dişlerden nähili aýyrmalyÝüzdäki tegmiller üçin arassalamak we ýalpyldatmak, emalyň içine geçen reňk üçin agartmak hem-de tegmillenmäniň öňüni almagyň amaly ýollary.Laýyklyk barlagda kesgitlenýär. Kabula ýazylmak üçin formany dolduryň ýa-da bize jaň ediň.
Soňky täzelenme: 2026-11-04 · Bu sahypa diňe umumy maglumat üçindir we barlagy ýa-da diagnozy çalyşmaýar.