Diş hassasiyeti, mine aşınması veya diş eti çekilmesiyle açığa çıkan dentin yüzeyinin soğuk, sıcak, tatlı ya da ekşi uyaranları sinire iletmesiyle oluşan kısa ve keskin bir sızıdır. Hassasiyet giderici diş macunu, yumuşak fırça ve asitli içeceklerin sınırlanması çoğu zaman rahatlatır. Geçmeyen hassasiyette neden muayenede belirlenir ve flor vernik gibi klinik tedaviler uygulanabilir.
Diş hassasiyeti nedir?
Diş hassasiyeti, dişin soğuk, sıcak, tatlı, ekşi bir yiyecekle ya da soğuk havayla karşılaştığında kısa süreli ve keskin bir sızı vermesidir. Sızı uyaran ortadan kalkınca genellikle birkaç saniye içinde geçer.
Dişin dış katmanı olan mine ve kök yüzeyini örten doku, alttaki dentini korur. Dentin, sinire uzanan mikroskobik kanalcıklar içerir. Bu katman açığa çıktığında kanalcıklardaki sıvı uyaranla hareket eder ve sinir uyarılır. Diş hekimliğinde bu duruma dentin hassasiyeti denir.
Dişler neden hassaslaşır?
Diş hassasiyetinin başlıca nedenleri, diş eti çekilmesi ve mine aşınmasıdır. Her ikisi de dentinin açığa çıkmasına yol açar.
- Diş eti çekilmesi: Kök yüzeyi minesiz olduğu için açığa çıktığında kolayca hassaslaşır. Diş eti hastalığı ve sert fırçalama başlıca nedenlerdir.
- Asit aşınması: Gazlı içecekler, meyve suları, sirke ve sık reflü mineyi inceltebilir.
- Sert fırçalama ve aşındırıcı ürünler: Sert kıllı fırça, yatay ve bastırarak fırçalama, aşındırıcı tozlar.
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Mine yüzeyinde aşınma ve diş boynunda çentikler oluşturabilir.
- Çürük, çatlak ve sızdıran dolgular: Uyaranın sinire ulaşmasını kolaylaştırır.
- Diş işlemlerinden sonra: Diş taşı temizliği, yeni dolgu veya beyazlatma sonrası geçici hassasiyet görülebilir.
Diş sıkma ile ilgili bilgi için diş sıkma (bruksizm) tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Diş hassasiyeti nasıl geçer?
Hafif diş hassasiyeti çoğu zaman günlük alışkanlıklardaki değişiklikler ve hassasiyet giderici ürünlerle azalır. Bunun için birkaç hafta düzenli kullanım gerekebilir.
- Hassasiyet giderici diş macununu günde iki kez kullanın; etkisi genellikle birkaç haftalık düzenli kullanımda belirginleşir.
- Yumuşak kıllı fırça seçin, bastırmadan ve küçük dairesel hareketlerle fırçalayın.
- Asitli bir şey yedikten veya içtikten sonra fırçalamak için yaklaşık bir saat bekleyin.
- Gazlı içecek ve meyve suyunu öğün aralarında yudum yudum içmeyin.
- Fırçaladıktan sonra macunu tükürün, ağzınızı bol suyla çalkalamayın.
- Gece diş sıkıyorsanız hekiminize danışın.
Hassasiyet giderici macunlarda genellikle sinirin uyarılmasını azaltan potasyum nitrat ya da dentin kanalcıklarını kapatan kalay florür gibi içerikler bulunur.
Klinikte hangi tedaviler uygulanır?
Evde alınan önlemlerle geçmeyen hassasiyette, önce nedeni belirlenir ve tedavi buna göre seçilir. Muayenede çürük, çatlak, sızdıran dolgu ve diş eti çekilmesi kontrol edilir.
| Durum | Sık kullanılan yaklaşım |
|---|---|
| Yaygın, hafif hassasiyet | Flor vernik veya hassasiyet giderici ajanların klinikte uygulanması |
| Diş boynunda aşınma veya açıkta kök yüzeyi | Yüzeyin kompozit (bonding) veya koruyucu bir kaplama ile kapatılması |
| Belirgin diş eti çekilmesi | Diş eti tedavisi; gerekirse diş eti cerrahisi değerlendirmesi |
| Diş sıkma | Gece plağı |
| Çürük veya sızdıran dolgu | Dolgunun yapılması veya yenilenmesi |
| Diğer yöntemlere yanıt vermeyen, sinire bağlı ağrı | Kanal tedavisi değerlendirilebilir |
Hangi yöntemin uygun olduğu kişiden kişiye değişir ve muayenede belirlenir.
Beyazlatma sonrası hassasiyetten farkı nedir?
Beyazlatma sonrası hassasiyet geçicidir ve çoğu zaman 24–72 saat içinde kendiliğinden geçer. Dentin hassasiyeti ise nedeni ortadan kalkmadıkça haftalar veya aylar boyunca sürebilir.
| Özellik | Dentin hassasiyeti | Beyazlatma sonrası hassasiyet |
|---|---|---|
| Neden | Açığa çıkmış dentin, diş eti çekilmesi | Peroksitin sinire yakın bölgeyi geçici uyarması |
| Süre | Neden giderilmezse uzun süre | Genellikle 24–72 saat |
| Yer | Çoğu zaman diş boynu, belirli dişler | Birden fazla diş, sıklıkla ön dişler |
| Yaklaşım | Nedene yönelik tedavi | Çoğu zaman kendiliğinden geçer |
Beyazlatmaya bağlı sızlamayı beyazlatma sonrası sızlama sayfasında ayrıntılı anlattık.
Hassas dişlere beyazlatma yapılabilir mi?
Hassas dişlere beyazlatma çoğu zaman yapılabilir, ancak önce hassasiyetin nedeni değerlendirilir. Çürük, sızdıran dolgu veya açıkta kök yüzeyi varsa bunlar beyazlatmadan önce tedavi edilir.
- Düşük konsantrasyonlu jel ve daha kısa uygulama süreleri tercih edilebilir.
- Ev tipi yöntem, uygulamaya ara verme esnekliği sağladığı için uygun olabilir.
- Beyazlatmadan önce hassasiyet giderici macun kullanılması önerilebilir.
Belirgin hassasiyeti olan kişilerin beyazlatma için uygun olup olmadığını kimler diş beyazlatma yaptıramaz sayfasında anlattık.
Diş taşı temizliğinden sonra dişler neden sızlar?
Diş taşı temizliğinden sonra hafif hassasiyet görülebilir ve genellikle birkaç gün içinde azalır. Taşın altında kalan diş yüzeyi ve diş boynu temizlikle yeniden ağız ortamına açılır; bu bölge bir süre soğuğa daha duyarlı olabilir.
Bu durum temizliğin dişe zarar verdiği anlamına gelmez. Diş eti iltihabı geriledikçe ve yüzey toparlandıkça hassasiyet azalır. Ayrıntılar için diş taşı temizliği zararlı mı sayfasına bakabilirsiniz.
Hassas dişler için hangi yiyecek ve içeceklere dikkat edilmeli?
Asitli ve çok soğuk ya da çok sıcak yiyecekler hassasiyeti sık tetikleyen uyaranlardır. Bunları tamamen bırakmanız gerekmez; ne sıklıkla ve nasıl tükettiğiniz daha önemlidir.
| Dikkat edilecekler | Daha rahat tüketilenler |
|---|---|
| Gazlı ve asitli içecekler, meyve suları | Su, süt |
| Limon, turunçgiller, sirke ve turşu | Peynir, yoğurt |
| Çok soğuk dondurma ve buzlu içecekler | Ilık içecekler |
| Gün boyu şekerli atıştırma | Öğünlerle sınırlanmış tatlılar |
Asitli bir içecekten sonra ağzınızı suyla çalkalamak ve pipet kullanmak, dişlerle temas süresini azaltır.
Ne zaman hekime başvurmalısınız?
Birkaç hafta düzenli bakıma rağmen geçmeyen her hassasiyetin muayenede değerlendirilmesi önerilir. Şu belirtiler ise hassasiyetten öte bir soruna işaret edebilir:
- Uyaran olmadan kendiliğinden başlayan ağrı
- Zonklayan veya geceleri uyandıran ağrı
- Soğuk ya da sıcak geçtikten sonra dakikalarca süren sızı
- Tek bir dişte yoğunlaşan ve ısırırken artan ağrı
- Diş etinde şişlik, kanama veya kötü tat
Bu belirtiler çürük, çatlak veya sinir iltihabı gibi tedavi gerektiren durumlarla ilişkili olabilir. Ağrı kesiciyle geçiştirmek yerine muayene olmanız önerilir.
Ankara Çankaya'daki kliniğimizde hassasiyetinizin nedenini muayenede değerlendirebiliriz.
Sık sorulan sorular
Diş hassasiyeti kendiliğinden geçer mi?
Diş işlemlerinden sonra görülen geçici hassasiyet çoğu zaman kendiliğinden geçer. Açığa çıkmış dentine bağlı hassasiyet ise nedeni giderilmedikçe genellikle sürer.
Hassasiyet macunu ne kadar sürede etki eder?
Etki genellikle birkaç haftalık düzenli kullanımda belirginleşir. Kullanım bırakıldığında hassasiyet geri dönebilir.
Soğuk su içince dişim neden sızlıyor?
Açığa çıkmış dentindeki kanalcıklar soğuğu sinire iletir. Diş eti çekilmesi, mine aşınması veya çürük bunun başlıca nedenleridir.
Diş hassasiyeti için hangi bölüme gidilir?
Önce diş hekimine başvurulur. Diş eti çekilmesi belirginse periodontoloji, sinire bağlı ağrıda endodonti değerlendirmesi gerekebilir.
Diş hassasiyeti çürük belirtisi mi?
Olabilir, ancak her zaman değil. Tatlıyla başlayan veya tek bir dişte yoğunlaşan sızı çürüğe işaret edebileceği için muayene önerilir.
Diş eti çekilmesi hassasiyet yapar mı?
Evet. Diş eti çekildiğinde minesiz kök yüzeyi açığa çıkar ve soğuk, sıcak gibi uyaranlara karşı hassaslaşır. Çekilmenin nedeni muayenede değerlendirilir.
İlgili sayfalar
Beyazlatma Sonrası SızlamaBeyazlatmadan sonra dişlerdeki sızlamanın nedeni, ne kadar sürdüğü ve hafifletmek için neler yapabileceğiniz.
Diş Beyazlatma Zararlı mı?Hekim kontrolünde yapılan beyazlatmanın mine, diş eti ve hassasiyet üzerindeki etkileri ile aşırı kullanımın riskleri.
Diş Sıkma ve Gıcırdatma (Bruksizm) TedavisiGece veya gündüz diş sıkma ve gıcırdatmanın dişlere ve çene eklemine verdiği zararı azaltmaya yönelik tedavi seçenekleri.
Kimler Diş Beyazlatma Yaptıramaz?Beyazlatmanın önerilmediği veya ertelenmesi gereken durumlar ve uygulamadan önce yapılması gerekenler.
Diş Taşı Temizliği Zararlı mı? Mine, Hassasiyet ve Sallanma SorularıDiş taşı temizliğiyle ilgili sık duyulan endişeleri, bilimsel bilgiler ışığında ve sade bir dille yanıtladık.Uygunluk muayenede belirlenir. Randevu için formu doldurun ya da arayın.
Son güncelleme: 2026-11-04 · Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerini tutmaz.